Sign in Subscribe

Cüneyt Bender

Sadece 100₺ farkla büyük boyunu ister miydiniz?

Sadece 100₺ farkla büyük boyunu ister miydiniz?

Tüketici davranışları, muhtemelen tarihin hiçbir döneminde bireysel tercihlerin toplamından ibaret olmadı. Sanayi Devrimi’nin ardından kitlesel üretim kitlesel tüketimi doğurdu, tüketici de yalnızca ihtiyaçlarını karşılayan değil sürekli ikna edilmesi gereken bir özneye dönüştü. 19. yüzyılın vitrin düzenlemeleri, 20. yüzyılın televizyon reklamları veya günümüzün algoritmik önerileri, hepsi aynı soruya yanıt arıyordu:

“Planlı eskitme” bir komplo teorisi midir?

“Planlı eskitme” bir komplo teorisi midir?

Aldous Huxley, Cesur Yeni Dünya adlı meşhur romanında, kaydedilmiş seslerin çocukları yeni tüketiciler olarak gelecekteki rollerine hazırladığı bir toplumu betimler, çocuk yuvalarında dinletilen fısıltı gelecekte oluşacak talebi geleceğin sanayi arzına uydurmaktadır. Yorulmak bilmez fısıltı “uçmaya bayılıyorum, yeni elbiseler edinmeye bayılıyorum,” der. “Fakat eski elbiseler korkunçtur,” diye devam eder. “Eski elbiseleri

Eksik bir şey mi var?

Eksik bir şey mi var?

Bir ürünü neden satın alırız? Çünkü ona ihtiyacımız olduğunu düşünürüz. Bu ihtiyaç bazen şampuan veya diş macunu gibi bir hijyen ürünüdür, bazen airfryer gibi yeni nesil bir mutfak gerecidir, bazen de bolca güneş ışığı alan bir kafede sosyalleşmenin vesilesi olarak yudumlanan bir fincan kahvedir. Ama neredeyse her durumda temel dürtümüz

Madımak Oteli saldırganların kuşatması altında, 2 Temmuz 1993. Fotoğraf: Madımak Katliamı Hafıza Merkezi.

2 Temmuz 1993'te ne oldu?

1993'te, Alevi ozan Pir Sultan Abdal adına her yıl temmuz ayında düzenlenen şenliklerin dördüncüsü gerçekleşecekti. Türkiye’nin ve Avrupa’nın pek çok yerinden yazarlar, şairler, karikatüristler, halk ozanları, tiyatro grupları, semah ekipleri ve çoğunluğu Alevi yüzlerce insan şenliklere katılmak için Sivas'a gelmişti. On altıncı yüzyılda Sivas’

Değeri henüz anlaşılmamış bir güç: Sorumlu tüketim

Değeri henüz anlaşılmamış bir güç: Sorumlu tüketim

Siyasi kurumların işlevini gitgide yitirdiği, toplumsal güvenin iyiden iyiye zayıfladığı, büyük şirketlerin yaşadığımız dünyaya etkisinin kontrol edilemez biçimde arttığı bir çağda yaşıyoruz. Değişimin sinir bozucu düzeyde yavaş olduğu ve toplumsal itiraz olanaklarının neredeyse bütünüyle askıya alındığı mevcut koşullarda bireysel tüketici tercihlerinin de sosyal, çevresel ve ekonomik değişim için hatırı sayılır

Makineye yönelik öfke henüz dinmedi

Makineye yönelik öfke henüz dinmedi

Rage Against the Machine ile 1990’ların sonunda, liseye başlarken tanıştım. O zamanlar yaptıkları müziğin politik mahiyetinin pek de farkında değildim, sonradan tekrar ve tekrar dinledikçe keşfettim. Kendi adlarını taşıyan olağanüstü ilk albümleri 1992’de yayımlanmıştı. Albümün kapağında Vietnamlı Budist rahip Thich Quang Duc’un 1963’te Saigon’un işlek

Rabih Mroué. Fotoğraf: Housam Mcheimech.

Kişisel hafıza siyasi tarih olursa: Rabih Mroué

Lübnan İç Savaşı 1990’da resmen sona erdi, İsrail-Filistin-Suriye-Lübnan arasındaki çatışmaların öncesinde kısa süreliğine soluklanma fırsatı sundu ama toplumsal barışı sağlayamadı. Bölge kaynamaya devam etti, iç savaşın sonuçlarından bazıları yeni çatışmaların ve savaşların yolunu açtı. Ne Filistinli mültecilerin yaşadıkları problemler sonlandı ne de Lübnan’daki din temelli ayrışmaların tetiklediği gerilim